PIXNIQ’s INTERVIEW : นัท สุมนเตมีย์ กับผลงานในนิทรรศการภาพถ่าย “Beyond the Air We Breathe: Addressing Climate Change”

16 July 2018 / 490 views

นิทรรศการภาพถ่าย “Beyond the Air We Breathe: Addressing Climate Change” จัดขึ้นเพื่อมุ่งหวังให้เกิดความตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เลวร้ายผ่านผลงานภาพถ่ายอันสวยงามของช่างภาพระดับโลก  ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงใกล้ตัว นั่นคือ “ปัญหามลพิษทางอากาศ” ที่เกิดขึ้นกับเราอยู่ขณะนี้ มลภาวะทางอากาศนี้เป็นผลกระทบมาจาก “ปรากฏการณ์ก๊าซเรือนกระจก” ที่นับวันจะทวีความรุนแรงมากขึ้น จากการปล่อยมลพิษโดยฝีมือมนุษย์เราเอง 

คุณนัท สุมนเตมีย์ ช่างภาพใต้น้ำที่มีชื่อเสียงระดับโลก มีประสบการณ์ดำน้ำมากว่า 30 ปี ผู้มีโอกาสเดินทางไปถ่ายภาพในที่ต่างๆมาแล้วเกือบทั่วโลก ถือเป็นช่างภาพชาวไทยหนึ่งเดียวที่ได้ร่วม จัดแสดงในครั้งนี้ด้วย

เราจะมาพูดคุยกับคุณนัทกันถึงเรื่องราวและประสบการณ์การเดินทางถ่ายภาพของคุณนัท ที่ได้ประจักษ์ถึงความเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศด้วยตนเองกันว่าเป็นอย่างไร


  • จากประสบการณ์เดินทางถ่ายภาพใต้น้ำมานี้ มีเหตุการณ์ใดที่คุณนัทได้พบเจอและคิดว่าเป็นสิ่งสะท้อนความเปลี่ยนแปลงที่ตนเองประจักษ์ได้อย่างชัดเจนบ้าง อยากให้เล่าให้ฟังสักเล็กน้อย ?

ผมดำน้ำมาเกือบสามสิบปี อาจจะเรียกได้ว่าโชคดีที่เคยได้เห็นวันที่สิมิลันเป็นเกาะร้าง พีพีมีรีสอร์ทอยู่เพียงแห่งเดียวใต้ทิวมะพร้าว  ทะเลแหวกยังเป็นเกาะร้างที่ไร้รอยเท้าของผู้คน  แน่นอนที่สุด แนวปะการังที่อยู่เราพบเห็นในวันนั้น อยู่ในสภาพที่น่าจะไม่ต่างจากเมื่อหลายร้อยปีก่อนหน้านั้น ที่แทบจะไม่ได้รับผลกระทบใดใดจากมนุษย์เลย  ในช่วงเวลา 30 ปีที่ผ่านมา เราพบเห็นความเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศน์ โดยเฉพาะความสมบูรณ์ในแนวปะการังลดลงมาก ซี่งผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นเกิดขึ้นจากมนุษย์ทั้งสิ้นไม่ว่าจะเป็นผลกระทบทางตรงหรือทางอ้อม

ผมยังทันเห็นกองหินแฟนตาซี ที่กองหินทั้งกองปกคลุมด้วยกัลปังหาจนแทบจะไม่มีที่ว่าง  เห็นแนวปะการังน้ำตื้นที่เกาะสุรินทร์ ที่กว้างไกลสุดสายตา ได้เห็นแนวปะการังเขากวางในหลายๆพื้นที่ในเมืองไทย ที่โผล่ยอดพ้นน้ำขึ้นมาในยามน้ำลง จนเป็นเรื่องปกติในยุคนั้น   จนกระทั่งเมื่อต้นปีที่ผ่านมา ผมกับน้องๆในทีมพยายามหา Location ที่จะถ่ายภาพ Timelapse น้ำขึ้นน้ำลงกันหลายที่ สิ่งที่น่าตกใจก็คือ ปัจจุบันอาจจะมีแนวปะการังเขากวางท่ีโผล่ขึ้นมาเหนือน้ำในช่วงน้ำลงเหลือเพียงที่เดียวในทะเลอันดามันในเขตประเทศไทย จากข้อมูลที่เราพยายามหากันมานานนับปี


  • ความเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศโลก มีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมและระบบนิเวศน์ใต้น้ำอย่างไรบ้าง ในมุมมองของช่างภาพใต้น้ำ ?

สิ่งที่เราเห็นได้ชัดเจนที่สุด ก็คือการเปลี่ยนแปลงของแนวปะการังในรอบหลายปีที่ผ่านมา ปะการัง เป็นสิ่งมีชีวิตที่เปราะบางกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศมาก ในอดีตที่ผ่านมา มีปรากฏการณ์ที่เรียกกันว่าปะการังฟอกขาว ที่เกิดขึ้นจากอุณหภูมิของน้ำทะเลที่สูงขึ้น ทำให้สาหร่ายที่เรียกว่า ซูซานเทลลี่ ที่อยู่ในตัวปะการังนั้นตายลง ทำให้ปะการังนั้น กลายสภาพมาเป็นสีขาว ซึ่งในช่วงที่ปะการังฟอกขาวนี้ ปะการังยังไม่ตายนะครับ แต่มันจะอ่อนแอลงมาก และถ้าอุณหภูมิของน้ำเปลี่ยนกลับมาเย็นลง ก็มีแนวโน้มที่สาหร่ายจะกลับมาและปะการังก็จะแข็งแรงเหมือนเดิมได้  แต่ถ้าอุณหภูมิน้ำสูงอย่างต่อเนื่องเป็นเวลายาวนานหลายๆเดือน ดังที่เกิดขึ้นในทะเลไทยเมื่อราวๆ 5-6 ปีก่อน ปะการังก็อาจจะตายลง พร้อมๆกันเกือบทั้งแนว เมื่อ 2 ปีที่แล้ว แนวปะการังเกรทแบริเออร์รีฟ ที่ออสเตรเลีย ก็เพิ่งเจอปัญหาปะการังฟอกขาวที่รุนแรงที่สุด ทำให้ตายลงไปเกือบ 70%

ในอดีตปะการังฟอกขาวนั้น เกิดขึ้นเป็นวัฏจักร ราวๆ 10 ปี เกิด 1 ครั้ง และเกิดขึ้นเป็นเวลาไม่นาน แต่ในปัจจุบัน วัฏจักรนั้นสั้นลง เกิดบ่อยขึ้น และที่สำคัญในแต่ละครั้งยาวนานขึ้น และกินบริเวณกว้างขึ้น

  • และเมื่อระบบนิเวศน์ใต้น้ำเกิดการเปลี่ยนแปลง มันส่งผลกระทบต่อมนุษย์เราที่ใช้ชีวิตอยู่เหนือผิวน้ำอย่างไร ?

ปะการัง เป็นระบบนิเวศน์ที่เป็นพื้นฐานของความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล เอาจริงๆนะ ผมว่าเราตอบไม่ได้หรอก ว่าโลกที่ไม่มีแนวปะการังหลงเหลืออยู่จะเป็นอย่างไร เพราะตอนที่มีมนุษย์เกิดขึ้นมา โลกนี้ก็มีปะการัง ป่าไม้ ภูเขา ทุ่งหญ้าเกิดขึ้นมาก่อนที่จะมีมนุษย์แล้ว

สัตว์ทุกชนิดอาจจะต้องปรับตัว เมื่อโลกปรับสมดุลครั้งใหม่ หลายสิ่งหลายอย่างและหลายชีวิตที่เกี่ยวพันกัน อาจจะต้องสูญพันธ์ุไปถ้าหากปรับตัวไม่ได้ถ้าสมดุลส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันทันที




  • ปัญหาเรื่องขยะพลาสติกหรือสิ่งแปลกปลอมที่ปะปนอยู่ใต้น้ำ ถือเป็นปัญหาสากล ที่เกิดขึ้นทั่วโลกจริงไหม? จากประสบการณ์ถ่ายภาพใต้น้ำของคุณนัท  และส่วนตัวคุณนัทมีความคิดเห็นและคำแนะนำกับปัญหานี้อย่างไร?

พลาสติกเป็นสิ่งทีมนุษย์สร้างขึ้นมาเมื่อราวร้อยกว่าปีที่ผ่านมานี้เอง และเราเริ่มใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งกลายไปเป็นขยะมาเมื่อไม่ถึงร้อยปีที่ผ่านมานี้เช่นกัน สิ่งที่น่าตกใจก็คือ จากการคำนวนในห้องทดลอง พลาสติกบางชนิดใช้เวลาย่อยสลายในธรรมชาติถึง 400 ปี ในขณะที่พลาสติกบางชนิด เช่น ถุงพลาสติก อาจจะใช้เวลา 20-30 ปีในการย่อยสลาย

นั่นแปลว่า พลาสติกชิ้นแรกที่ถูกทิ้งลงไปในธรรมชาติ หรือตกลงไปในทะเล ก็อาจจะยังคงสภาพอยู่ และจากผลการวิจัยเมื่อเร็วๆนี้ พบว่าพลาสติกบางส่วนที่ดูเหมือนจะถูกย่อยสลายไปแล้วนั้น จริงๆแล้วมันไม่ได้ไปไหน แต่อาจจะยังคงตกค้างกลายเป็นไมโครพลาสติกที่แทรกซึมอยู่ในอณูของร่างกายของสัตว์น้ำที่เราบริโภคเป็นอาหาร

อย่างที่ผมกล่าวไว้หลายครั้งว่า กระแสน้ำ คือลมหายใจของท้องทะเล ขยะพลาสติกจากที่หนึ่ง อาจจะล่องลอยและเดินทางไปตามกระแสน้ำ ไปทั่วโลกได้ บางครั้งเราอาจจะมองไม่เห็นขยะเหล่านั้น เพราะมันถูกกระแสน้ำพัดพาไปอีกที่หนึ่ง   แต่สิ่งที่เรามองไม่เห็นไม่ได้แปลว่ามันไม่มีอยู่

สิ่งที่เราทำได้เลยตอนนี้ ก็คือ ลดการใช้พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้งในชีวิตประจำวันลงให้ได้มากที่สุด ลดการใช้สิ่งของที่ไม่ได้จำเป็นกับชีวิตลงบ้าง ของอะไรที่ยังไม่เสียก็ไม่จำเป็นต้องซื้อมาใหม่ เพราะทุกขั้นตอนในการผลิตของทุกอย่างบนโลกนี้ ต้องแลกมาด้วยต้นทุนทางธรรมชาติทุกอย่าง


  • ในฐานะช่างภาพใต้น้ำ  คุณนัทคิดว่า มีบทบาทสำคัญอย่างไร ในการกระตุ้นให้คนทั่วไปได้ตระหนักถึงปัญหาความเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของโลก ?

เราคิดว่ามันเป็นหน้าที่ของคนที่ทำงานกับธรรมชาตินะ  เราเป็นคนที่มีโอกาสได้เดินทาง ได้พบเห็นและนำความงดงามของโลกใบนี้กลับมาให้คนได้เห็น ได้ชื่นชม และรับรู้ถึงความยิ่งใหญ่ของธรรมชาติของโลกของเรา  และในขณะเดียวกัน เราก็มองเห็นถึงความเปลี่ยนแปลง และสิ่งที่เกิดขึ้นจากน้ำมือของมนุษย์

ถ้าเราเห็นอะไรที่มันส่งผลหรือสะท้อนถึงความเปลี่ยนแปลงนั้นได้ เราก็ถ่ายทอดสิ่งที่มันเกิดขึ้นออกมาให้ผู้คนได้เห็น ได้รับรู้

เราทุกคนมีส่วนรับผิดชอบเท่าๆกันกับโลกใบนี้

โลกที่เป็นบ้านของพวกเรา

เราทุกคนเริ่มต้นได้ง่ายๆที่สุดจากตัวเราเอง ปรับลักษณะนิสัยในการใช้ชีวิตของเราเอง

ใช้ของทุกอย่างที่ถูกผลิตขึ้นมาอย่างคุ้มค่า  





สำหรับนิทรรศการภาพถ่าย “Beyond the Air We Breathe: Addressing Climate Change”  ยังคงจัดแสดงได้จนถึงวันที่ 2 กันยายน 2561 นี้  ณ ห้องนิทรรศการหลัก ชั้น 9 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร นะครับ   


ความเห็นของผู้เขียน ทาง PIXNIQ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง และบทความมีสิขสิทธิ์ของผู้เขียน

Related Stories

Comments

เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น Sign in
POWERED BY MINIMORE